ΕΨΙΛΟΝ
Περί Συντήρησης
Αν θεωρήσουμε τον χρόνο εξωυποκειμενικά υπαρκτό, μας φαίνεται πως η Φύση μεταβάλλεται κατά το πέρασμά του. Μοιάζει ωστόσο αυτή η αλλαγή της να φοβίζει τους ανθρώπους∙ όσων μάλιστα τη ζωή κάπως απειλεί, την αποκαλούν φθορά.
Με ποιούς τρόπους επιτελείται η μάχη έναντι της φθοράς;
Στον τομέα των τροφίμων, χρησιμοποιούνται τεχνικές που επιβραδύνουν την ανάπτυξη μικρο-οργανισμών (μείωση θερμοκρασίας, απομάκρυνση οξυγόνου, μείωση pH, τροποποίηση συσκευασίας, μείωση δράσης νερού, προσθήκη συντηρητικών, έλεγχος μικροδομής). Στο πεδίο των κατασκευασμάτων, πολεμούμε την συνθήκη αλλαγής (οξείδωση, λέρωμα, διάβρωση, μούχλα). Στο τομέα της σωματικής μας υπόστασης, υποβοηθούμε ότι διαφοροπείται από το υγιώς σφριγηλό (γυμναστική, διατροφή, παρεμβάσεις αισθητικής, φάρμακα, ένδυση, διακόσμηση). Στο πεδίο των εμπειριών, αποζητούμε το «απολιθωμένο» βίωμα μέσω των αρχείων (μουσεία, άλμπουμ εικόνων, ταινιοθήκες, βιβλιοθήκες). Στο πεδίο του ανήκειν, επιδιώκουμε συσχετισμό με την παράδοση, τα έθιμα, τις συνήθειες, τις ρίζες ( γιορτές, κοινωνικοί δεσμοί, λαογραφία).
Το φωτογραφικό μέσο, ικανή γέφυρα (με το παρελθόν) και εν δυνάμει λύτρωση (με το σταμάτημα της αλλαγής) έχει την ικανότητα άραγε να παρα-τηρήσει κάτι από τα παραπάνω, εντείνοντας την αίσθηση της αλλαγής αυτής; Ή ακόμα καλύτερα, μπορεί να μας συμφιλιώσει άραγε με την ύπαρξη της αλλαγής, με το να την συν-τηρήσει (δηλαδή να εμπλακεί προσθέτοντας κάτι στην τήρηση). Η έστω απλά να επιτελέσει αυτό που έτσι κι αλλιώς κάνει: να τηρήσει, να δει δηλαδή, αυτά που ο άνθρωπος προσπαθεί να μην βλέπει.
Συμμετοχικές δράσεις
Εμπλέκοντας κοινότητες γύρω από την εικόνα
Τα επιμέρους ατομικά πρότζεκτ των μελών της ομάδας μας αποτελούνται από
-
μια ενότητα φωτογραφιών για ένα θέμα της επιλογής τους
-που συνδιαλλέγεται δημιουργικά με τη θεματική "Συντήρηση" που θίγει το project ΕΨΙΛΟΝ- και από
2. μια παράλληλη δράση, συναφούς περιεχομένου, που καλεί την κοινότητα επισκεπτών της έκθεσης να αλληλεπιδράσει με αυτήν, προς τον στόχο που θέτουν.
Το εξαίσιο πτώμα / Λουλουδιά Γρέδη
Στο πλαίσιο της ενθάρρυνσης της συμμετοχής και της δημιουργικότητας της κοινότητας προτείνεται η μέθοδος του «εξαίσιου πτώματος» ως μηχανισμός καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Πρόκειται για το γνωστότερο παιγνίδι του κινήματος των υπερρεαλιστών και ο όρος οφείλεται στην πρώτη φράση που δημιουργήθηκε με αυτό τον τρόπο: «Το εξαίσιο πτώμα θα πιεί το καινούργιο κρασί».
Δίνεται θεματική, σχετική με τον τίτλο της διοργάνωσης:«Μυστήρια Μετάβασης».
Αν πρόκειται για ενήλικες: τα Eλευσίνια μυστήρια, οι συμβολισμοί τους και ό,τι σχετικό με την ιστορία της πόλης. Αν πρόκειται για παιδιά, δίνεται ως θεματική ο μύθος της Δήμητρας & Περσεφόνης.
Κάθε παίχτης με τη σειρά του γράφει πάνω στο ίδιο χαρτί, μια πρόταση σχετική της θεματικής που αναφέρθηκε, με βάση τόσο την έμπνευση της στιγμής όσο και των γνώσεων που κατέχει από το πεδίο της ιστορίας της πόλης, της μυθολογίας, της λογοτεχνίας, της ποίησης. Μετά διπλώνει το χαρτί, ώστε ο επόμενος/η να μη βλέπει τι έχει γραφτεί προηγουμένως.
Όσον αφορά στην απεικονιστική εκδοχή του παιχνιδιού, κάθε παίκτης παράγει όσο πιο αυθόρμητα μπορεί ένα τμήμα σχεδίου, βασισμένος στις ορατές απολήξεις του προηγούμενου τμήματος, το οποίο κατά τα άλλα παραμένει καλυμμένο, ώστε ο καθένας να μη γνωρίζει τι έχει σχεδιάσει ο άλλος.
Το αποτέλεσμα της δράσης μπορεί να τροφοδοτήσει το υλικό μιας έκθεσης (pop up) που μπορεί να στηθεί είτε από τους ίδιους τους συμμετέχοντες με τη βοήθεια της ομάδας ekpa64, ειτε διαδικτυακά στην πλατφόρμα που θα σχεδιάσει η INFOSAUR
(εταιρεία υπεύθυνη και για την παραγωγή του εκπαιδευτικού προγράμματος).
Επωνύμου έλευσις / Μαρία Κουμιανού
Εκτύπωση αφισών και τοποθέτησή τους σε κολώνες στις γειτονιές της Ελευσίνας, καθώς και ψηφιακή της εκδοχή στο διαδίκτυο.
Στην αφίσα τίθεται το ερώτημα με μεγάλα γράμματα:
Θες να δώσεις το επώνυμό σου στα παιδιά σου;
Ραντεβού την Κυριακή 2 Ιουλίου στις 6 το απόγευμα στο πολιτιστικό κέντρο Δήμου Ελευσίνας «Λεωνίδας Κανελλόπουλος».
( // λογότυπο ekpa64 // λογότυπο Metavasis 2023)
Η Ελευσίνια / μυστήρια αυτή αφίσα θα (προ-) καλεί αυτόν που έχει ευαισθησία με το θέμα του ερωτήματος, να μεταβεί συγκεκριμένη μέρα και ώρα στον εκθεσιακό χώρο της έκθεσης. Στόχος είναι να ενεργοποιηθεί και να έρθει στην επιφάνεια ο προβληματισμός που μπορεί να έχει κάποια περαστική στην γειτονιά και έπειτα να παραχθεί ένας ιδιωτικός ή και δημόσιος διάλογος πάνω στο θέμα, στα πλαίσια της έκθεσης.
Αναδιατυπώνοντας ιστορίες πίσω από φωτογραφίες / Κατερίνα Πουλέα
Θα απευθυνθεί ένα ανοιχτό κάλεσμα «κατάθεσης» παλιών αναμνηστικών φωτογραφιών, από τα οικογενειακά άλμπουμ όσων επιθυμούν να συμμετάσχουν στο δρώμενο. Μέσω της εγκατάστασης ενός μεγάλου ταμπλό στο χώρο της έκθεσης -ή του δρώμενου αν λάβει χώρα αλλού- οι καλεσμένοι θα καλεστούν να αφήσουν τη δική τους επιλεγμένη φωτογραφία (θα επιστραφούν εργότερα). Στόχος να δημιουργηθεί ένα κολάζ αναμνήσεων, δυνητικά εύγλωττο, συνειρμικά πλούσιο, δημιουργικά απρόβλεπτο.
Επίσης μπορεί να στηθεί ένα πρόχειρο στούντιο φωτογραφίας, για όσους απεικονίζονται οι ίδιοι στις εικόνες που θα φέρουν, συμμετέχοντας ως πορτραιτιζόμενοι σε μια νέα λήψη -είτε αναδημιουργώντας μια αντίστοιχη εικόνα του τότε, είτε μια διαφοροποιημένης εκδοχής.
Θα τυπωθεί άμεσα και θα προσφερθεί στους πορτραιτιζόμενους, καθώς η φωτογραφία αποκτά σημαντικότερη αξία όταν απλώνει σε μια εύκαμπτη επιφάνεια υποδοχής, αλληλεπιδραστικής ποιότητας.
Μια κονκάρδα με τάσεις φυγής / Παναγιώτης Πιτσούλης
Οι συμμετέχοντες καλούνται να φέρουν μαζί τους στο δρώμενο ένα αντικείμενο, πολύτιμο για αυτούς, που έχουν φυλάξει από τα παιδικά τους χρόνια.
Στη διάρκεια της δράσης μπορούν να μοιραστούν με τους υπόλοιπους τις ιστορίες πίσω από τα επιλεγμένα αντικείμενα, καθώς και να φωτογραφηθούν με αυτά από τους δημιουργούς της ομάδας ekpa64, φέυγοντας με μια τυπωμένη εικόνα τους η οποία επαναπροσδιορίζει τη σχέση τους με αυτά στο σήμερα.
Μετά το πέρας του δρώμενου, μπορούν προαιρετικά να φωτογραφήσουν το αντικείμενο αυτό σε χώρο που σχετίζεται με την τότε χρήση του, και να αναρτήσουν στην ειδικά σχεδιασμένη πλατφόρμα την εικόνα τους, συνοδεία ενός σύντομου κειμένου ή απλά ενός αινιγματικού τίτλου.
Για όσους επίσης νιώθουν πως μπορούν να αποχωριστούν για λίγο καιρό τα αντικείμενα αυτά, μπορούν να τα δανείσουν για λίγο διάστημα στην ομάδα ekpa64, η οποία θα φροντίσει να ταξιδέψουν –με ασφάλεια- στο Τimisoara και το Veszprem -τις άλλες δύο πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης το 2023- και να χρησιμοποιηθούν ως θέματα εικόνων από τοπικούς εκεί φωτογράφους. Οι εικόνες θα αναρτηθούν στην προαναφερόμενη πλατφόρμα, ώστε να δουν και οι ιδιοκτήτες τους το πως άλλαξαν χρήση, και τα αντικείμενα θα επιστραφούν ευθύς αμέσως, σε άριστη κατάσταση.
Στόχος της δράσης είναι η περισυλλογή του αν αξίζει να εγκλωβίζουμε αντικείμενα σε κουτιά, ή αν βλέποντας μια επανάχρησή τους αναθεωρήσουμε για το πως αυτό που κρατούσαμε άπραγο σε ένα ράφι μπορεί να εγείρει μια δράση σε κάποιον που έχει τη διάθεση να ασχοληθεί εκ νέου μαζί του.
Κατάσταση πιθανής απώλειας / Τάσος Μπίρης
Οι συμμετέχοντες σε αυτό το διαδραστικό δρώμενο καλούνται να βιώσουν για λίγα λεπτά το πως είναι να τους στερείται κάτι που είναι άκρως σημαντικό για αυτούς (ένα κατοικίδιο, ένα οίκημα, μια εργασία, ένα ημερολόγιο, ή κάτι ). Θα πρέπει να έχουν από πριν αποφασίσει το τι είναι αυτό που είναι πρόθυμοι να βάλουν -εικονικά όχι πραγματικά- σε «κατάσταση πιθανής απώλειας» και να φέρουν μια τυπωμένη φωτογραφία του.
Η ομάδα του ekpa64 θα χρησιμοποιήσει αυτή την φωτογραφία, με τρόπο που οφείλει να παραμείνει κρυφός πριν τον δρώμενο για την επίτευξη του στόχουν του, εμπλέκοντας συνάμα τους υπόλοιπους συμμετέχοντες στη δράση αυτή.
Στόχος του δρώμενου είναι η συνειδητοποίηση του βαθμού ψυχικής επένδυσης που συντηρεί ο καθένας με την φωτογραφική εικόνα, η εξοικείωση των συμμετεχόντων με επερχόμενο πένθος, και οι αλλαγές της συναισθηματικής κατάστασης κατά τη διάρκεια μιας «εικονικά απροσδόκητης απειλής».
H μέθοδος εργασίας SULS (Sudden unexpected loss simulation)® εφαρμόζεται εδώ πειραματικά, για πρώτη φορά.
Η φωτογραφία πιθανόν να μην επιστραφεί στην αρχική της κατάσταση∙ ιδανικά, το ίδιο και ο συμμετέχον.
Θα με θυμάσαι; / Βασίλειος Κάντας
Πως είναι άραγε το να μοιράζεται κάποιος με αγνώστους, μια προσωπική του ιστορία εκδήλωσης θαυμασμού; Μια αφιέρωση σε μια κάρτα γεννεθλίων, ένα ποίημα στην τελευταία σελίδα τετραδίου, ένα ραβασάκι μισοσβησμένο από ποτό που κύλησε πάνω του, μια φράση στη ράχη της κασέτας με τραγούδια που γράφτηκαν για κάποιον, ένα σημείωμα στο ψυγείο που κολλήθηκε στα σκοτεινά, ένα μήνυμα σε μπουκάλι που ταξίδεψε μόνο σε μπανιέρα. Άβολο ίσως.
Οι συμμετέχοντες καλούνται να φέρουν το ίχνος μιας ιστορίας που το δημιούργησε (ιδανικά το αντικείμενο καθεαυτό, μα μπορεί και την «μεταφορά» του σε πρόχειρη μορφή), να το αφήσουν μυστικά σε κάλπη. Στη συνέχεια θα τους δωθεί να διαβάσουν/περιγράψουν στο γκρουπ συμμετεχόντων ένα -επιλεγμένο τυχαία από κλήρωση των αντικειμένων που θα συγκεντρωθούν στην κάλπη- και μετέπειτα να μεταφέρουν υποθετικά την ιστορία που το γέννησε, μιας και δεν θα είναι η δική τους εμπειρία. Καθόλου άβολο πλέον, αφού θα είναι απλά αφηγητές μιας άλλης κατάστασης.
Μα και στην ίδια, την δική τους εμπειρία, σε τι βαθμό άραγε την φαντάστηκαν;
Μια ομαδική φωτογραφία του γκρουπ που θα συμμετάσχει, μαζί και τα μέλη της ομάδας ekpa64, τραβηγμένη με αυτοχρονομέτρη, θα τραβηχτεί αυθόρμητα, στο τέλος της συνάντησης. Κανείς δεν θα πάρει αντίγραφο της φωτογραφίας σπίτι του. Θα αναρτηθεί ωστόσο στην πλατφόρμα του δρώμενου. Αγνώστου μητρός αυτό το παιδί, κτήμα ολονών.
Σημαίες νέας χρήσης / Στράτης Ελισσαίος
Ο Walter Benjamin έχει εκφράσει πως ο δημόσιος χώρος και οι δρόμοι είναι ο τόπος διαμονής του συλλογικού. Ο Henri Lefebvre συμπλήρωσε ότι η προτεραιοποίηση του «ιδιωτικού» έναντι του «δημοσίου» χώρου απογυμνώνει τον σύγχρονο άνθρωπο από τα εγγενή πολιτικά χαρακτηριστικά του, απομονώνοντάς τον σε ασφαλείς οχυρωμένους θύλακες -οικίες, malls- μακριά από τις επιδράσεις της δημιουργικής δυνητικότητας και του διαφορετικού.
Στο πλαίσιο αυτής της δημιουργικής δράσης, καλούνται οι συμμετέχοντες να επαναπροσδιορίσουν τους κοινούς χώρους, τοποθετώντας στον χάρτη της Ελευσίνας ψηφιακές σημαίες εικονικής αμφισβήτησης σε τόπους που θα ήθελαν να μεταβληθεί η χρήση τους. Σκοπός του δρώμενου είναι να εκφραστεί η επιθυμία δημιουργίας «κατωφλιών» ανταλλαγής εμπειριών και ιδεών. Καθώς η απεμπόλιση από τους δημόσιους χώρους, με σταδιακό εγκλεισμό των πολιτών σε περίκλειστους χώρους με δομημένους κανόνες συμπεριφοράς, τους προστατεύει από την έκθεση στο διαφορετικό, η δράση αυτή προσκαλεί την αντιστροφή της χρήσης προς εμπλουτισμό της επικοινωνίας μεταξύ των πολιτών.
Τίθεται επίσης υπό συζήτηση η πιθανή επίσκεψη σε έναν από τους χώρους αυτούς, προξενώντας ενδεικτικά και παροδικά, μια προτεινόμενη χρήση του.