Τα όρια του φράχτη

Μόλις μερικές χιλιάδες χρόνια πριν από την εποχή μας, οι πρόγονοί μας δεν θα μπορούσαν να καταλάβουν την έννοια της απαγόρευσης χρήσης τόπων. Η ελευθερία στην μετακίνησή τους και στις κοινωνικές εκδηλώσεις τους δεν περιοριζόταν από δικαιώματα άλλων. Όταν κάποιος σκέφτηκε να βάλει έναν φράχτη στο χωράφι που φύτευε σιτάρι, ξεκίνησαν όλα τα δεινά της ανθρωπότητας. Η «ιδιοκτησία» κατέκλυσε τότε τον κόσμο και έφερε μαζί της διαμάχες, πολέμους, υπερασπίσεις πατρώων εδαφών και εθνικισμούς.

Οι δημόσιοι χώροι έκτοτε είναι υπό διωγμό, μαζί τους και  δραστηριότητες που δεν είναι πλέον αποδεκτό να εκτελούνται παρά μόνο σε ιδιωτικούς χώρους.

Οι τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίστηκαν από την μετατροπή του “δημόσιου” σε “ιδιωτικό” και η παραγωγή κέρδους από όλες τις δραστηριότητες -κοινωνικές, πολιτιστικές, αθλητικές, ψυχαγωγικές- που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της αστικής ζωής έγινε ο κυρίαρχος κανόνας στην λειτουργία της πολιτείας.

Οι δημόσιοι χώροι αποτελούν το τοπίο άσκησης και έκφρασης παλαιών αλλά και νέων μορφών κοινωνικής ζωής. Ο περιορισμός τους αντανακλάται ευθέως στην φθίνουσα παραγωγή ατομικών και συλλογικών παραγομένων, ιδεών, κοινωνικών σχέσεων, πολιτιστικών αγαθών. Επιπρόσθετα, η συρρίκνωση των κοινών χώρων, αναπόφευκτα καταργεί δομημένα ή άτυπα κανάλια επικοινωνίας αδρανοποιώντας την κινητική δυναμική του “νέου”.

Διερευνάται λοιπόν εδώ φωτογραφικά, η από κοινού δραστηριότητα των πολιτών στους δημόσιους χώρους ως μια δημιουργική διαδικασία που συντηρεί ή υπερβαίνει τις αξιακές κοινωνικές σχέσεις, αντιστεκόμενη στους επιβαλλόμενους κανόνες και στον σταδιακό εκτοπισμό εκτός του πεδίου του δημόσιου χώρου, καθώς διεκδικείται από  αποδοτικές επενδύσεις του «ιδιωτικού».